ARAŞTIRMACI YAZAR: CENGİZ GENÇ
1. İSLAM DÜNYASI ARTIK ÜÇ MAYMUNU OYNAMAMALI
Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli, İslam ülkelerine yönelik yaptığı çağrıda, “İslam ülkeleri üç maymunu oynamaktan vazgeçerek ahlaki tavrını ve tarafını erdemli ve eylemsel adımlarla berrak şekilde göstermeli” diyerek uluslararası sessizliğin ahlaki bir çöküşe dönüşmesine dikkat çekmiştir. Bu çağrı, yalnızca siyasi değil aynı zamanda vicdani bir ikazdır. Filistin’de yaşanan insanlık trajedisine karşı İslam dünyasının tepkisizliği, sadece bir siyasi pasiflik değil; aynı zamanda 2 milyarlık bir nüfusun kolektif ahlak testinden geçememesi anlamına gelmektedir.
İİT’nin İstanbul Deklarasyonu (21 Haziran 2025) bu doğrultuda bir kıpırdanma olsa da, Sayın Bahçeli’nin çağrısı bunun çok ötesindedir: “Deklarasyon yetmez, devreye girilmelidir.”
2. İSRAİL, DEVLET OLMA VASFINI YİTİRMİŞTİR
Sayın Bahçeli, İsrail’i açıkça bir “sözde devlet” olarak nitelendirmiş ve şunları vurgulamıştır: “Devlet olma vasfından hızla kopmuş, bir cinayet aygıtına, bir ölüm mangasına, bir terör örgütüne dönüşmüştür.” (24 Haziran 2025)
Bu ifade, uluslararası hukuk normlarına göre bir kırılma noktasıdır. 1949 Cenevre Sözleşmesi, sivil hedeflere yönelik orantısız güç kullanımını savaş suçu olarak tanımlar. İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları, yalnızca askeri değil, sosyo-psikolojik ve ahlaki düzlemde de bir soykırıma dönüşmüştür. Sayın Bahçeli’nin bu çıkışı, hem cesur hem de devlet aklıyla örtüşen bir duruştur. Çünkü bir devletin meşruiyeti, sadece sınırlarıyla değil, insanlığa karşı işlediği suçlarla da şekillenir.
3. CHP’NİN HAVANDA SU DÖVMESİ
“Mahalle yanarken CHP’nin havanda su dövmesi, kaçak güreşmesi…” ifadesi, Türkiye iç siyasetinde yaşanan trajikomik suskunluğa yapılan eleştirel bir göndermedir. Devlet Bahçeli burada yalnızca CHP’yi değil, milli meselelerde sessiz kalan bütün aktörleri hedef almaktadır. İsrail’in saldırılarına karşı küresel ölçekte oluşan “ahlaki cephe”de yer almamak, sadece bir gaflet değil; aynı zamanda stratejik bir kayıptır.
CHP’nin bu tavrı, iç politikadaki çıkar çatışmalarıyla açıklanamaz. Bu, ya uluslararası baskılardan korkmaktır ya da içeriden bir “vesayet aklının” etkisi altına girmektir.
4. “SU UYUR, DÜŞMAN UYUMAZ” UYARISI
“Tehdidin küçüğü büyüğü olmaz…” diyen Sayın Bahçeli, çok katmanlı tehditlere karşı çok boyutlu bir savunma refleksi geliştirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Türkiye, İsrail–İran hattındaki çatışmaların doğrudan hedefi olmasa da, dolaylı etkilerine maruz kalacaktır.
Asimetrik savaşın, vekil unsurların, siber saldırıların ve ekonomik sabotajların çoğaldığı bu çağda, “küçük provokasyonlar” çoğu zaman büyük savaşların fitilidir. Bahçeli’nin bu uyarısı, Türk dış politikasının reflekslerini güncellemesi ve “ön alıcı diplomasi” geliştirmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.
5. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’E “KUVVET KULLANIN” ÇAĞRISI
Devlet Bahçeli’nin en dikkat çekici çağrılarından biri şudur: “Birleşmiş Milletler derhal kuvvet kullanmalı… Vakit kaybedilmemeli.” Bu çağrı, alışıldık “kınama diplomasisinin” ötesine geçmektedir. Türkiye’nin bir NATO ülkesi olmasına rağmen İsrail karşıtı pozisyon alabilmesi ve BM üzerinden kuvvet çağrısında bulunabilmesi, dış politikada “bağımsız savrulma” değil, “bağımsız duruş” örneğidir.
Bu çağrının temelinde 1999 Kosova müdahalesinde olduğu gibi, BM Güvenlik Konseyi’nin veto mekanizmasına rağmen insani müdahalenin meşruiyeti yatmaktadır. Sadece söz değil, fiil zamanıdır.
6. “BOMBA TAHRAN’A DÜŞER, ANKARA SARSILIR”
“Tahran’a, Şam’a, Bağdat’a atılan bombaların Ankara’ya etkisi olmaz demek cahilliktir.” şeklindeki çıkış, Türkiye’nin artık coğrafi değil, jeopolitik olarak merkezî bir konumda olduğunun altını çizmektedir.
Enerji koridorları, göçmen hareketleri, silahlı örgütlerin lojistik akışı ve en önemlisi bilgi savaşları; bütün yolların Türkiye’den geçtiği bir dönemi işaret ediyor. Bahçeli’nin uyarısı sadece fiziksel güvenlik değil, aynı zamanda siyasi ve toplumsal güvenlik reflekslerinin de devrede tutulması gereğini vurgulamaktadır.
7. “GÜN BİRLEŞME GÜNÜDÜR”
Sayın Bahçeli, tüm bu açıklamaların sonunda şu çağrıyı yapıyor: “Gün birleşme günüdür, gün dayanışma günüdür.” Bu sadece bir iç siyaset mesajı değil; İslam dünyasına, Türk dünyasına ve Türk milletine yönelik stratejik bir çağrıdır. Dağınık ve parçalı tepki vererek değil, tek ses, tek akıl ve tek vicdanla hareket ederek küresel dengelere yön verilebileceğini hatırlatmaktadır.
SONUÇ
Devlet Bahçeli’nin bu yedi çıkışı, sıradan siyasi demeçler değildir. Bunlar, küresel sistemdeki bozulmayı, ahlaki çöküşü ve coğrafi tehditlerin büyüklüğünü okuyan; milli güvenlik, uluslararası hukuk ve insan hakları ekseninde yeniden konumlanma çağrısıdır. Türkiye, bu çağrılar doğrultusunda yalnız kalmak pahasına da olsa ahlaki duruşunu sürdürmeli, “üç maymunu oynayanlara” rağmen hakikati haykırmalıdır. ŞEYH EDEBALİ’DEN YÜKSELEN ÇAĞRI: BİRLEŞME, DAYANIŞMA VE VAKARIN MİRASI
Şeyh Edebali’nin “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” sözü, sadece bir yönetim prensibi değil; bir milletin geleceğini inşa eden ilahi bir hikmettir. Bugün bu nasihatin kıymetini; Doğu Türkistan’da yakılan bedenlerde, Gazze sokaklarında suskunlaşan çocuk çığlıklarında ve Türk dünyasının dört bir yanındaki zulme direnen soydaşlarımızda bir kez daha idrak ediyoruz.
Edebali’nin şu öğüdü, çağları aşan bir pusuladır:
“Kibirliyle dost olma: Gönül bilmez; üzülürsün.”
Bu cümle, Çin’in kibirli zulmüne, İsrail’in acımasız işgaline ve Batı’nın çifte standardına karşı Türk milletine verilen ahlâkî bir uyarıdır. Bugün dünya, vicdanını yitirmiş küresel kibir imparatorluklarının kıskacındadır. İşte bu bağlamda, Sayın Devlet Bahçeli’nin “Kibirle değil vakarla yürü” sözünün anlamı, sadece iç siyasete değil; tüm insanlığa bir diriliş çağrısıdır.
Başbuğ Alparslan Türkeş’in inşa ettiği fikrî temelin üzerine yükselen bu çağrı, Prof. Dr. Mevlüt Karakaya’nın TBMM’de dile getirdiği vicdan haykırışıyla, Semih Yalçın’ın fikrî mukavemetiyle, İsmet Büyükataman ve Tamer Osmanağaoğlu’nun vakar çizgisiyle, yani teşkilatın her ferdiyle bir milletin yeniden silkinişidir.
Bugün sadece bir siyasi hareketin değil; Türk-İslam medeniyetinin vicdan merkezinden yükselen bir mesaj var:
“Gün birleşme günüdür, gün dayanışma günüdür.”
Bu çağrı, yalnızca partilere, teşkilat mensuplarına değil;
• İslam ümmetine,
• Türk dünyasına,
• Türk milletine,
• ve küresel sistem karşısında ezilen tüm halklara yönelik stratejik bir irşattır.
Çünkü dünyayı sarsan çığlıklar, dağınık ve parçalı tepkilerle değil; tek ses, tek akıl ve tek vicdanla karşılık bulduğunda anlam kazanır.
Bugün, Şeyh Edebali’nin hikmetli sesiyle, Başbuğ Türkeş’in cesaretiyle, Devlet Bahçeli’nin stratejik ferasetiyle, milliyetçi kadroların vakar ve sadakatiyle yürüyen bu yol; bir hatıranın değil, istikbalin mimarlığıdır.
Yarınlar için:
• İdeolojik berraklık,
• Teşkilat disiplini,
• Ahlâkî sadakat,
• Stratejik akıl gereklidir.
Ve bu değerlerin hepsi, Türk milletinin mayasında vardır. Yeter ki birbirimizi yolda bırakmayalım, görev verilince yüklenelim, verilmediğinde kenarda küsmeyelim.
Çünkü bu dava şahısların değil, milletin davasıdır.
Çünkü bu yürüyüş, sadece bir siyasî hareketin değil, insanlık vicdanının ayakta kalma mücadelesidir.
Çağrımız açıktır:
Gelin, kibre karşı vakarla, ayrılığa karşı birlikle, zillete karşı izzetle yürüyelim.
Bugün değilse ne zaman? Kim değilse biz kimiz?
Gün birleşme günüdür, gün dayanışma günüdür.
KAYNAKÇA
1. MHP Bilgi Platformu, X paylaşımları, 24 Haziran 2025
2. Cenevre Sözleşmeleri, 1949
3. İslam İşbirliği Teşkilatı, İstanbul Deklarasyonu, 21–22 Haziran 2025
4. Bahçeli, D. (2025). “Kuvvet kullanılmalı” açıklamaları, MHP Genel Merkezi
5. BM Güvenlik Konseyi Müdahale Prensipleri – R2P (Responsibility to Protect)
ŞEYH EDEBALİ’DEN YÜKSELEN ÇAĞRI: BİRLEŞME, DAYANIŞMA VE VAKARIN MİRASI
Şeyh Edebali’nin “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” sözü, sadece bir yönetim anlayışının değil; Türk milletinin medeniyet kodlarının özetidir. Bugün bu ilahi hikmetin değerini; Doğu Türkistan’da susturulmuş dillerde, Gazze’de toprağa düşmüş bebek bedenlerinde, Türk dünyasının dört bir yanındaki çığlıklarda daha da derinden hissediyoruz.
Edebali’nin şu öğüdü ise asırlar öncesinden bugüne seslenen bir uyarıdır:
“Kibirliyle dost olma: Gönül bilmez; üzülürsün.”
Bu cümle yalnızca bireysel bir nasihat değil, çağları ve coğrafyaları aşan bir diplomatik öğüttür. Çin’in Doğu Türkistan’daki kibirli zulmü, Batı’nın çifte standardı, İsrail’in barbar işgali; hep bu “kibir düzeni”nin ürünüdür. İşte bu bağlamda, Sayın Devlet Bahçeli’nin “Kibirle değil, vakarla yürü!” çağrısı; hem iç politikadaki yozlaşmaya hem küresel emperyalizmin ahlaksız dayatmalarına karşı bir meydan okumadır.
Bugün Türk milletinin aklı, kalbi ve vicdanı; bu çağrıyı duymak, bu çağrıya uymak mecburiyetindedir.
Prof. Dr. Mevlüt Karakaya’nın TBMM’de yükselttiği vicdan sesi, Semih Yalçın’ın ideolojik direnci, İsmet Büyükataman ve Tamer Osmanağaoğlu’nun vakar çizgisi, Başkanlık Divanı’ndaki tüm dava erlerinin ahlâkî duruşu; bir bütün olarak bu çağrının ete kemiğe bürünmüş hâlidir.
Ve tam da bu noktada, Şeyh Edebali’nin asırlardır yankılanan sesiyle bir çağrı yükseliyor:
“Gün birleşme günüdür, gün dayanışma günüdür.”
Bu söz, sadece bir iç siyaset mesajı değildir.
Bu, İslam dünyasına,
Türk dünyasına,
ve Türk milletine yönelik stratejik bir çağrıdır.
Çünkü dağınık ve parçalı tepkilerle değil;
tek ses,
tek akıl,
tek vicdan ile hareket edildiğinde küresel dengelere yön verilebilir.
Bu anlayışla, çağrımız nettir:
Gelin, kibre karşı vakarla, ayrılığa karşı birlikle, zillete karşı izzetle yürüyelim.
Bugün değilse ne zaman?
Kim değilse biz kimiz?
Gün birleşme günüdür, gün dayanışma günüdür.
